BELGIA

 

Paweł Althamer  WSPÓLNA SPRAWA

Wspólna sprawa to dokumentowane działania grupowe, rzeźba społeczna, realizowana w konwencji fantastyczno-naukowej. Projekt artystyczny łączący działania w przestrzeni publicznej z aspektami społecznymi: kwestiami wykluczenia związanego z procesem transformacji systemowej, samoorganizacją i oddolną inicjatywą, które mogą zmieniać świat i tworzyć przyszłość, i szerzej – z ideałami wolności i solidarności. Autor projektu testuje formy postrzegania rzeczywistości oraz komunikacji interpersonalnej, odwołuje się do głęboko humanistycznej idei uwrażliwienia na codzienność, świadomej i aktywnej percepcji otoczenia, możliwości projektowania własnej przyszłości.


4 czerwca o godz. 10.05 na lotnisku w Brukseli wyląduje po raz pierwszy w historii złoty Boeing 737 PLL LOT, pomalowany według projektu polskiego artysty, z astronautami w złotych kombinezonach. Pasażerami będą głównie mieszkańcy osiedla Bródno – Podgrodzie, sąsiedzi Pawła Althamera. Prawie dwieście osób weźmie udział w działaniach w przestrzeni publicznej, eksplorując stolicę Unii Europejskiej. Ich pierwszym przystankiem będą tereny Expo’58, obszar reprezentujący świat w całej jego złożoności i jednocześnie sprowadzony do elementarnej cząstki. Górujący nad narodowymi pawilonami model atomu stanie się punktem wyjścia do wizyty w Parlamencie Europejskim – kolejnym miejscu przypominającym o płynności, wielowymiarowości i przekraczaniu granic.


Złoty kolor samolotu i kombinezonów uczestników symbolizuje komunikację, wiedzę i harmonię, dążenie do przemiany i lepszej przyszłości. Wspólne działania zmierzają do przekroczenia mentalnych barier, ale również fizycznych granic. Ubrani w fantastyczne skafandry „astronauci” poruszają się na granicy dwóch światów: oswojonego i nowego, będącego często projekcją ich wyobrażeń. Świat oswojony – to często nieatrakcyjna przestrzeń szarego blokowiska. Uczestnicy są „zwykłymi” ludźmi, wykonującymi „przeciętne” zawody, są „sąsiadami z naprzeciwka”. Wspólna sprawa pozwala im wyjść z cienia, pokazać się w nieznanej im przestrzeni publicznej. To dla nich „Inny świat”, wypełniony ludźmi komunikującymi się w obcym języku. Ale właśnie w takim świecie stają się widzialni. Więcej – stają w centrum uwagi, wzbudzając zainteresowanie dosłownie wszystkich.


Projekt Wspólna sprawa można postrzegać jako „rzeźbę społeczną”. Rzeźba – materialny obiekt – zostaje zamieniona we wspólne doświadczenie, proces nastawiony na zmianę w głębokich rejestrach codziennych przyzwyczajeń. Artystycznemu przekształceniu nie ulega fizyczny przedmiot, ale sam człowiek – jego świadomość, mentalne nawyki. Spotykają się tu i integrują różne grupy społeczne, ludzie, których codzienne realia nie przenikają się, niejednokrotnie wykluczeni ze społecznych i kulturowych rytuałów. Symboliczne przekroczenie granic zachodzi więc na wielu poziomach.


Projekt P. Althamera komunikuje się z ludźmi „na żywo”, zachęcając do interakcji, włączenia się w działania i proces tworzenia; skierowany jest do szerokiej grupy odbiorców, zarówno tych, którzy interesują się sztuką współczesną, jak i przypadkowych przechodniów, mieszkańców Brukseli. Miejsce realizacji nie jest przypadkowe – stolica zjednoczonej Europy, kontynentu, który jeszcze 20 lat temu wydawał się podzielony na zawsze. W tym kontekście akcja artystyczna może stać się impulsem do przypomnienia o zmianach, jakie dokonały się w Polsce i wpłynęły na historię Europy Środkowej.


Paweł Althamer (ur. 1967 w Warszawie), rzeźbiarz, akcjoner, twórca instalacji i filmów wideo, jeden z najwyżej cenionych polskich artystów współczesnych. Swoje prace pokazywał na wielu międzynarodowych wystawach, m.in. Documenta w Kassel (1997), Skulpturprojekte (Muenster, 2007), a ostatnio w nowojorskim New Museum, wiedeńskiej Secession i Kunsthalle Fridericianum w Kassel. W 2000 r. otrzymał prestiżową “The Vincent Van Gogh Bi-Annual Award for Contemporary Art”.

organizatorzy:
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa NarodowegoNarodowe Centrum Kultury